• Dorpsraden in beeld: strijden voor de ‘leefbaarheid’ in ‘hun’ dorp

    Kaag en Oud Ade hebben al meer dan veertig jaar een dorpsraad. Nieuwe Wetering volgde toen het dorp het zwaar te verduren kreeg met de komst van de HSL. Sinds Kaag en Braassem bestaat, zijn het vooral de dorpen aan de buitenrand van de gemeente die met een dorpsraad meer invloed willen uitoefenen. Dus volgden ook Leimuiden, Hoogmade en Woubrugge en loopt Rijnsaterwoude zich inmiddels warm.

    Tekst: Leo Bakker. Fotografie: Miranda Castelein.

    De gemeente wil graag dat er in de dorpen wordt meegedacht. Het is dan ook precies wat het traject Kernen in hun Kracht voor ogen heeft. ‘Wij zien lang niet alles’, zegt Sjoerd van der Meer als contactambtenaar Dorpsraden namens Kaag en Braassem. ‘Maar een dorpsraad staat midden in de gemeenschap en voelt haarfijn aan wat er leeft onder de inwoners.’ Gemeenschappelijk doel: de dorpen leefbaar houden. Maar hoe je daar als dorp(sraad) aan werkt en of het altijd lukt? In dit artikel lees je het.

    LEIMUIDEN

    ‘Leimuiden verdient nu eenmaal een stem in Kaag en Braassem’
    Ziezo, de Dorpsraad Leimuiden kan weer een taak afvinken op haar lijstje met speerpunten: de pinautomaat die heel onhandig bij de brandweerkazerne stond gepland, komt na aandringen van de dorpsraad nu toch gewoon bij de winkels te staan. Een mooi resultaat voor een dorpsraad die nog geen halfjaar bestaat. ‘Van bank tot gemeente, iedereen werkte mee’, constateren Leen Overbeek, Wieze van Elderen en Luc van Egmond van de Dorpsraad Leimuiden blij verrast.
    Nog een succesje uit het prille begin: tijdens de gemeenteraadsverkiezingen riep de dorpsraad op om te gaan stemmen, bij voorkeur op iemand uit Leimuiden. Et voilà: er zitten nu vier mensen met een Leimuidense inborst aan de overkant van de Braassem in de gemeenteraad. ‘Leimuiden verdient nu eenmaal een stem in Kaag en Braassem.’

    Zwerfvuil ruimen
    Het lijstje met speerpunten is echter geduldig. Neem het dorpshart, al jaren een doorn in ieders oog. Of de verbreding van de N207, die de doorstroming van het verkeer in het dorp in de war stuurt. En anders loopt voorzitter Leen Overbeek wel een blokje om, dan ziet hij nog wel wat, zoals laatst dat zwerfvuil. ‘Wie moet dit opruimen? Iets voor op de agenda van de dorpsraad. Als we zelf niets doen, blijven dingen liggen.’
    Uiteindelijk gaat het om de toekomst van Leimuiden. Leen Overbeek: ‘Over waar Leimuiden wil staan in 2020. En: wat de woonvisie van de gemeente is als straks het gesteggel over het dorpshart achter de rug is.’
    De vereniging in oprichting telt nu al driehonderd leden, onder wie enkelen die zich ook echt willen inzetten voor de goede zaak. Werkgroepen schreeuwen om mensen, want het dorpsbelang is in het geding. In oktober moet de dorpsraad staan als een huis, en liggen als het goed is de nieuwsbrieven bij alle inwoners op de mat.

    RIJNSATERWOUDE

    ‘Oud, jong, m/v, nieuw of niet: hier liefst zien we iedereen vertegenwoordigd’
    In het najaar hoopt ook Rijnsaterwoude een dorpsraad te hebben. Remco Onderwater is druk bezig er een op te richten. Belangrijkste agendapunt op de oprichtingsvergadering: de ledenwerving. ‘We willen de komende tijd vooral werken aan een groot en breed draagvlak onder de inwoners. Het liefst zien we iedere groep vertegenwoordigd in de dorpsraad. Dus de inwoners die er geboren zijn, maar ook die er zijn gaan wonen. Man, vrouw, oud en jong. Wel of niet agrariër.’

    Misdeeld
    Eerder zat Remco Onderwater in het gelegenheidsactiecomité tegen de verbreding van de N207. Toen merkte hij al dat je als klein dorp best wel iets kunt bereiken. ‘Het dorp heeft toen samen met de gemeente en provincie de plannen voor de N207 ingrijpend kunnen wijzigen. Eigenlijk was dit gelegenheidscomité de voorloper van de dorpsraad.’
    Rijnsaterwoude is naar zijn idee misdeeld. ‘We zijn een van de kleinste kernen’, vervolgt hij. ‘Er zijn amper faciliteiten, alleen een oud, leegstaand gemeentehuis. We voelen ons echt aan het uiteinde van de gemeente zitten. Wij willen als dorpsraad letterlijk en figuurlijk de brug naar de overkant van het Braassemermeer zijn.’

    WOUBRUGGE

    ‘Rolstoelvriendelijkheid, zwemplaats of fijnstofonderzoek: trots op wat we kunnen doen’
    Ben Beukenholdt en Jan Veraart van de dorpsraad Woubrugge weten nog goed hoe het was. Even binnenlopen bij het gemeentehuis in Woubrugge om daar geholpen te worden door iemand die je kent. Nu gebeurt het allemaal aan de andere kant van de plas. Maar weten ze daar eigenlijk wel wat er speelt in Woubrugge? Wat het dorp nodig heeft, is een dorpsraad bedachten ze. De oprichtingsvergadering januari 2013 werd een groot succes, er moesten stoelen worden bijgezet.
    ‘We willen de burgers beter informeren over wat er zich afspeelt in het dorp’ zegt Ben Beukenholdt. Dus volgen ze de werkzaamheden van het Hoogheemraadschap van Rijnland bij de waterkeringen op de voet, net als de bouw van zorgcentrum Hussonshoek, dat na de nodige vertraging van start gaat.

    Steen in de vijver
    Maar informeren kan een dorpsraad alleen als ze zelf op de hoogte is. Jan Veraart: ‘Toen de Woubrugsebrug voor groot onderhoud afgesloten moest worden, kwam er pas na lang aandringen een pontonbrug. Waarom vertelt de provincie niet gewoon wat er aan de hand is?! Door de pontonbrug konden de boeren weer gewoon bij hun land komen en konden de hulpdiensten iedereen zo nodig bereiken.’
    Ze zijn trots op wat de dorpsraad in zo’n korte tijd al heeft bereikt. De zwemplaats aan de Wijde Aa verkeerde in erbarmelijke staat, maar ligt er nu dankzij de dorpsraad weer uitnodigend bij. Het Hoogheemraadschap van Rijnland plaatste de zwemsteiger, nadat de dorpsraad fijntjes haar geheugen had opgefrist.
    De rol van de vrijwilligers onder de leden is onmisbaar: ‘Enkelen onderzoeken of Woubrugge wel rolstoelvriendelijk is. De resultaten zullen we later bespreken met de gemeente. Anderen houden de zwemplaats Wijde Aa in de gaten. Verder doen we mee met een onderzoek naar fijnstof. We kunnen niet alles oplossen, maar we willen graag een steen in de rimpelloze vijver gooien.’

    OUD ADE

    ‘Al sinds 1973 komen we op voor het dorpsbelang’
    ‘Het is goed voor een dorp om een dorpsraad te hebben’, meent Joan Tacx, voorzitter van de dorpsraad Oud Ade. Al in 1973 besloot een groep inwoners om als raad het sociale leven in Oud Ade te cultiveren en op te komen voor het dorpsbelang bij de toenmalige gemeente Alkemade. Ging het toen vaker over een wiebelende stoeptegel en ander licht ongerief, nu draait het allemaal om dat ene begrip: leefbaarheid. Van het voetbalveldje voor de jeugd dat ternauwernood behouden kon blijven tot het speeltuintje dat in samenwerking met de gemeente en bewoners is opgeknapt.
    Wat de leefbaarheid echter geen goed doet, zijn de werkzaamheden aan de Leidseweg, de doorgaande weg in het dorp. Een tragedie die al meer dan een jaar duurt. Niet alleen de weg had dringend onderhoud nodig, maar ook het ganse stelsel aan buizen en kabels onder de grond was aan vervanging toe. ‘Er waren dagen dat de bewoners amper de wijk aan de andere kant van de brug in of uit konden’, vertelt de voorzitter. Door veelvuldig te overleggen met gemeente en uitvoerders kon de dorpsraad het leed enigszins verzachten.

    Nauwelijks nieuwe huizen
    Ook de vergrijzing speelt het dorp parten, nu er nauwelijks nieuwe woningen zijn voor jonge mensen. Spelbreker is de provincie Zuid-Holland, die achteloos met rode contouren speelt, de grens waarbinnen een dorp mag bouwen.
    Alle hoop is nu gevestigd op de Woongroep Quackenbosch, een woonvoorziening voor senioren. Hiermee zou er weer woonruimte voor jonge gezinnen vrij kunnen komen, maar het project stagneert. ‘Al zes jaar wordt er gesproken over groepswonen voor senioren’, vertelt Joan Tacx mismoedig, ‘maar er zit nog geen paal in de grond.’ Met de vertraging loopt de animo voor de Woongroep Quackenbosch evenredig terug.
    De recente bouwplannen bij de Kolk in het centrum van het dorp moet de woongroep weer nieuw leven in blazen. Joan Tacx: ‘Ik hoop dat in 2015 de eerste paal daar de grond in gaat.’

    HOOGMADE

    ‘De gemeente en de dorpsraad trekken nu aan dezelfde kant van het touw’
    En dan is daar toch het persbericht dit voorjaar: dorpsraad en gemeente zetten in op bouw Theo Bosmanlaan II. Nog maar net de oprichtingsvergadering achter de rug, of de dorpsraad Hoogmade heeft een eerste succes geboekt. Maar dat ging niet zonder slag of stoot.
    Gewoon stilzitten en groen blijven, dat zou de toekomst zijn voor Hoogmade, als het aan de provincie ligt. Maar het dorp wil groeien, bouwen en bloeien, legden Frans Witteman en Lauris Beets uit op een hoorzitting bij Gedeputeerde Staten. De bezorgdheid onder de dorpsgenoten was groot en enkele initiatiefnemers richtten mede daarom in maart de Vereniging Dorpsraad Hoogmade op.
    ‘De gemeente en de dorpsraad trekken nu aan dezelfde kant van het touw’, zegt Lauris Beets tevreden. ‘Samen willen we woningbouw bij de Theo Bosmanlaan.’ Doorstroom en nieuwe woningen voor jonge gezinnen zijn van levensbelang, benadrukt medebestuurslid Linda Chaudron. ‘Hoogmade heeft een rijk verenigingsleven heeft. Je kunt hier terecht voor onder andere voetbal, tennis, toneel, muziek en schaatsen. Dat kan alleen zo blijven als er ook jonge gezinnen wonen. Zo kunnen we behouden wat er allemaal al is bereikt.’

    Vuurtje aanwakkeren
    ‘Iedereen die belangstelling heeft voor de toekomst van het dorp hoort bij de vereniging’, zeggen Beets en Chaudron. ‘We willen een spreekbuis zijn voor alle inwoners.’ Maar spreekbuis word je niet zomaar. Dus flyeren ze huis aan huis, maken ze eens een praatje in de supermarkt en twitteren ze een woordje mee. Ook volgen ze met belangstelling het project ‘Hoogmade in beeld’ van De Driemaster, waarin tieners de negatieve en positieve kanten van Hoogmade in beeld brengen. Goed om te weten, want ‘jong en oud moeten hier graag willen wonen.’
    Het enthousiasme onder de leden is groot. Tweehonderd handen gingen instemmend de lucht in bij de oprichtingsvergadering. Lauris Beets: ’Er is een vuurtje gestart onder de inwoners en dat blijven we aanwakkeren.’

    NIEUWE WETERING

    ‘Als serieuze gesprekspartner willen we eerder op de hoogte zijn
    Nieuwe Wetering heeft geen winkels, geen kerk en geen kruispunt, maar zo klein als het dorp is, zo groot zijn haar problemen. De 380 kV-hoogspanningsmasten, de geluidsoverlast van de HSL en een overbelaste Achterweg. En als buurgemeente Haarlemmermeer haar zin krijgt, komen daar misschien nog windmolens bij.
    Toen de komst van de HSL elf jaar geleden als een dreigende donderwolk boven Nieuwe Wetering hing, besloot een aantal inwoners als dorpsraad op te komen voor hun dorp. Sindsdien zet deze zich in voor alles wat het dorp beroert.
    Woordvoerder Gijs Korevaar: ‘De rol van de dorpsraad is het aan de orde stellen van problemen rond de leefbaarheid van het dorp. Samen met de gemeente proberen we er een oplossing voor te vinden. De dorpsraad komt zo op voor de belangen van de inwoners tegenover de gemeente.’

    Tegenslag én succes
    Een greep uit de successen: door toedoen van de dorpsraad is de speeltuin aangepast, staat er een abri bij de bushalte op de Ripselaan en zal er voortaan in winterse tijden ook gestrooid gaan worden op de Voorweg.
    Maar het werk van de dorpsraad gaat ook gepaard met tegenslagen. Groot was de teleurstelling, toen tegen de afspraken in de hoogspanningsverbinding toch bovengronds ging bij Nieuwe Wetering. ‘We hebben de zaak aangekaart tot en met een geding bij de Raad van State, maar helaas tevergeefs. Een overheid heeft met meerdere spelers te maken. Dat geldt voor gemeente, provincie en het rijk’, zegt Gijs Korevaar begripvol.
    De dorpsraad Nieuwe Wetering wil een serieuze gesprekspartner zijn voor de gemeente, maar dat kan alleen als ze tijdig wordt geïnformeerd, meent hij. ‘We willen gehoord worden, maar zodanig dat er tijd genoeg is om commentaar te leveren. Neem de plannen die er zijn om op een belangrijk deel van de groenstrook tussen HSL en Nieuwe Wetering te gaan bouwen. We zijn niet tegen woningbouw, maar we willen hiervan eerder op de hoogte zijn.’

    KAAG

    ‘Twee dorpen, twee gemeenten, maar één sterke dorpsraad’
    Waarom juist Kaag de oudste dorpsraad heeft, weten voorzitter Marjan Bruijn en penningmeester Henny Looijestein ook niet precies. Het zou best kunnen dat Kaag en niet te vergeten Buitenkaag altijd wel een buitenbeentje zijn geweest. Gelegen aan de rand van destijds de gemeente Alkemade, ver weg van het gemeentelijk bestuur in de Veen. ‘Daarbij zijn we een onvervalst dubbeldorp’, vertelt Marjan Bruijn. ‘Het Kaageiland hoort bij Kaag en Braassem en Buitenkaag bij de Haarlemmermeer.’ Toch vormen de twee kernen onlosmakelijk één geheel. ‘Van oudsher was het één eiland Kaag’, weet ex-voorzitter Hans Bruijn. ‘Pas bij het graven van de Ringvaart is het dorp Buitenkaag ontstaan in de Haarlemmermeer.’ Ringvaart of niet, de pont brengt de inwoners kabbelend bij elkaar. Zo bezoeken de Nederlands hervormden van Buitenkaag gewoontegetrouw hun kerk op Kaag, terwijl de katholieke Kagers aan de overkant kerken.

    Mooiste parkeerplaats
    ‘Als dorpsraad willen we er zijn voor alle inwoners, samen zijn we sterk’, stelt Marjan Bruijn. ‘In voorkomende gevallen overleggen we met de gemeente, bijvoorbeeld over een bestemmingsplan. Niet tegenover, maar met elkaar.’ Het blad Heen en Weer houdt daarbij alle inwoners op de hoogte van het laatste nieuws.
    Dit heeft al tot mooie dingen geleid. De entree van het eiland heeft weer allure na een grondige opknapbeurt van het plantsoentje, de bankjes en de passantensteiger. En zuchtte de Buitenkaag jarenlang onder de parkeeroverlast, nu heeft het ‘de mooiste parkeerplaats van de Haarlemmermeer’, dankzij een vruchtbare samenwerking tussen Van Lent, de gemeente Haarlemmermeer en de dorpsraad. Werknemers van de scheepsbouwer kunnen nu gemakkelijk hun auto parkeren voordat ze de pont nemen.
    Momenteel schreeuwt de gymzaal in Buitenkaag om groot onderhoud, maar de gemeente Haarlemmermeer doet zuinigjes en vraagt zich af of de gymzaal eigenlijk wel nodig is. ‘Maar jong en oud sport er’, zegt Henny Looijestein verontwaardigd. ‘Bovendien vindt de uitvoering van de musical van de school er plaats. Dat wordt dus nog even steggelen.’